Het aantal echtscheidingen in ons land is de laatste 20 jaar gestegen van 30% naar bijna 40% (bron: CBS). Het lijkt erop dat de fase rond het 40e levensjaar het meest kwetsbaar is en het niet of niet goed meer met elkaar kunnen praten de belangrijkste oorzaak.
Het is daarom begrijpelijk dat dit maatschappelijke probleem ook in de gemeente van onze Heer zichtbaar wordt. Gelukkig niet in een zo hoog percentage als in de maatschappij. De bijbel zegt immers dat de huwelijksrelatie tussen man en vrouw een beeld is van Christus en Zijn gemeente (Efeze 5:23-32).
Een teken echter dat we in de eindtijd leven is dat er in het laatst der dagen verbondsbrekers zullen zijn zoals in 2 Tim.3:3 voor het woord trouweloos had moeten staan. Het huwelijksverbond is daar een van. Het wordt tijd dat we ons weer eens verdiepen in de bijbelse betekenis van het onverbreekbare van een verbond. Zie hiervoor bijvoorbeeld Genesis 15.
Hoe moeten we daar als gemeente nu mee om gaan?
In de eerste plaats zijn er 2 schriftuurlijke gronden voor echtscheiding.
- De eerste is als er sprake is van overspel door een van de partners (Math.5:32). Dit betekent dat echtscheiding dan weliswaar mag maar niet per se hoeft. Als de overspelige namelijk berouw toont kan men ervoor kiezen toch bij elkaar te blijven door de wet van vergeving te laten gelden.
- De tweede grond is een echtscheiding vanwege het geloof. Als een ongelovige partner de gelovige wil verlaten (1 Cor.7:12-15). Ook hier geldt dat het niet per se hoeft. De gelovige mag in de eerste plaats daar niet het initiatief in nemen maar moet proberen de ongelovige door zijn/haar daden te winnen.
1 Petrus 3:1 Evenzo gij, vrouwen, weest uw mannen onderdanig, opdat, ook indien sommigen aan het woord niet gehoorzaam zijn, zij door de wandel hunner vrouwen zonder woorden gewonnen worden.
Het gaat er dus om niet teveel te preken tegen je partner maar deze te winnen door je houding en voorbeeld. Wil de ongelovige desondanks toch scheiden dan zijn ze daarin vrij.
In beide gevallen mag er ook weer worden hertrouwd.
Er kunnen echter ook nog andere gronden zijn waarop iemand wil scheiden. Lichamelijk misbruik of mishandeling bijvoorbeeld. In dergelijke gevallen treedt de wet van levensbehoud in werking die de wet van het niet mogen scheiden overstijgt. Dan moet er een keuze worden gemaakt tussen bijv. 2 kwaden.
Het wordt allemaal wat moeilijker als er in een relatie niet sprake is van lichamelijk geweld maar van verbaal - of soms zelfs non-verbaal - geweld. Dat valt veel moeilijker te beoordelen.
De bijbel staat in deze gevallen hertrouwen niet toe.
1 Cor.7:10, 11 Doch hun, die getrouwd zijn, beveel ik niet, maar de Here, dat een vrouw haar man niet mag verlaten (is dit toch gebeurd, dan moet zij ongehuwd blijven of zich met haar man verzoenen) en een man moet zijn vrouw niet verstoten.
Hoe omgaan met broeders of zusters die verwikkeld zijn (geweest) in een echtscheiding?
- Voorkomen is beter dan genezen. We zullen daarom meer onderwijs moeten geven over het huwelijk en gemeenteleden toerusten met de bijbelse principes voor een gelukkig huwelijk.
- Omdat de maatschappij echtscheiding te gemakkelijk toelaat moeten we als gemeente juist meer sociale druk uit gaan oefenen om te proberen een echtscheiding te voorkomen. We zullen bepaalde barrieres in moeten bouwen die echtscheding sterk bemoeilijken. Bijvoorbeeld door gemeenteleden te verplichten pastorale gesprekken aan te gaan of begeleiding te zoeken.
- We moeten in ieder geval broeders en zusters die hiermee te maken hebben (gehad) niet veroordelen maar liefdevol omringen. vaak hebben ze het al moeilijk genoeg en hebben ze juist de liefde en steun van anderen hard nodig.
Ton Verdam - augustus 2003
Aanbevolen boek: Willem J. Ouweneel en Henk P. Medema ECHTSCHEIDING EN HERTROUWEN, uitg. Medema, 8,15 euro.
