|
Het Open Theisme van Clark Pinnock
Introductie Clark Pinnock (1937-) groeide op in een liberale baptistenkerk in Toronto. Op 13-jarige leeftijd werd hij ‘wederomgeboren’ en rond zijn 20ste jaar ging hij een studie doen over het oude midden-oosten om eventueel zendings- of bijbelvertaalwerk te gaan doen. Hij vervolgde echter zijn studies en kwam na zijn studie aan de Universiteit van Manchester terecht bij het New Orleans Baptist Theological Seminary waar hij eerst hoogleraar werd in het Nieuwe Testament en later de Theologie. Pinnock is momenteel verbonden aan het McMaster Divinity College in Hamilton, Ontario in Canada. Hij is de auteur of mede-auteur van vijftien boeken waaronder Ontketende Liefde en The Openness of God waarin hij een model presenteert van een God die met de mens meetrekt door de geschiedenis en in een dusdanige relatie met de mens wil treden dat er sprake is van echte wederkerigheid die alleen plaats kan vinden als de mens een vrije wil heeft en waar de uitkomst van de keuzes die de mens maakt niet vooraf al vast staan.
Pinnock zou met name om twee redenen van belang kunnen zijn. Allereerst voor het lichaam van Christus in de meest ruime zin van het woord omdat zijn theologie voor de 21e eeuw ook andere tradities in beeld brengt: niet alleen de methodistische maar ook tradities van voor Augustinus en van bijvoorbeeld het joodse volk en de oost-orthodoxe kerk. Een van de veiligheidskleppen voor bijbelgetrouwheid is ‘de Schrift samen te lezen, niet alleen met de kerken van onze eigen tijd en plaats, maar ook met de bredere gemeenschap der heiligen door de eeuwen heen’.i Hij voldoet daarmee aan de oproep van Hans Frinsel in De Oogst: ‘kijken door de brillen van anderen kan daarbij helpen, omdat zij misschien dingen zien, waar wij een blinde vlek voor hebben. Daarom heet het ook dat wij alleen samen met alle heiligen in staat zijn Gods grootheid te bevatten’.ii
Daarnaast kan Pinnock ook van belang zijn voor de Pinksterbeweging (en Baptisten en Methodisten en Vrij evangelischen etc.) omdat hij de ideeën van Wesleyiii verder uitwerkt. Omdat ikzelf een Pinksterpredikant ben, beperk ik me tot het belang voor de Pinksterbeweging. ‘Pentecostalisme is een van de stromingen binnen het arminiaanse evangelicalisme met afzonderlijke klemtoon op verdere ervaringen na de bekering… namelijk de doop in de Heilige Geest als een gave van kracht gekenmerkt door het spreken in tongen (glossolalia); met de gaven van de Geest zoals gerangschikt in 1 Cor. 12:8-10’.iv De pinksterbeweging is wereldwijd met meer dan 200 miljoen aanhangers de grootste protestantse groepering en moet wat aantallen betreft alleen de Rooms-Katholieke kerk voor laten gaan. Volgens David Barrett is aan het begin van deze 21e eeuw meer dan de helft van alle praktiserende christenen wereldwijd van charismatische signatuur. Hebben ze ons misschien wat te zeggen?
Pinnock in de praktijk Een praktijk van de Pinksterbeweging is dat evangelisten tijdens massacampagnes door middel van uitnodigingen een beroep doen op de vrije wil van de mensen om hun leven aan de Heer te geven. Gelovigen geloven dat je door aanhoudend bidden en vasten God zelfs op andere gedachten kan brengen. Sommigen geloven dat we daardoor zelfs de loop der geschiedenis kunnen veranderen.v Hier zien we enkele praktische uitingen van geloof waar Pinnock voor velen een onderbouwing aan geeft. Daarnaast is Pinnock voor hen een theoloog die niet alleen over de Heilige Geest schrijftvi maar ook het verlichtende werk van de HG bij het interpreteren van de Schrift een Prominente plaats toedichtvii.
In dit themanummer wil ik wat dieper ingaan op de theoloog Pinnock om allereerst zelf naar hem te luisteren en om vervolgens te bekijken of zijn ideeën waardevolle bouwstenen zijn die bijdragen aan het beeld van God. Zijn zijn bouwstenen gebakken tichelen zoals in Genesis 11:3 die gebakken werden om het productieproces te versnellen, of zijn het bouwstenen waar we wat meer moeite voor moeten doen, gehouwd uit de Rots? Daarbij wil ik onderstrepen dat ik ook zelf nog bezig ben naar Pinnock te luisteren alvorens mijn standpunt te bepalen. Wel had ik voor mijzelf al knopen doorgehakt die ik ook bij Pinnock tegenkwam.
Zoals Van der Dussen tijdens de studiedag aan de VU op 30 januari terecht opmerkte gaat Pinnock uit van uitgangspunten die hier nog niet gedeeld worden. Een aantal van deze uitgangspunten zal ik hieronder kort aanstippen.
Een andere benadering van de Schrift Pinnock heeft een megashift ondergaan in zijn denken. Hij is niet alleen overgestapt van het calvinistische (gesloten, circulaire) systeem van denken naar het arminiaanse (open), ook zijn apologetiek en zelfs hermeneutische grondregels zijn sterk veranderd. Ook Gary North geeft in zijn commentaar op Van Til aan dat de verschillen tussen Calvinisme en Arminianisme om een geheel verschillende apologetische methode vragen.viii Je zou kunnen zeggen dat Pinnock een andere bril heeft opgezet voor het verstaan van de Schrift. Boven noemde ik al even de plaats die hij de Heilige Geest toedicht in de interpretatie van de Schrift.ix Het gaat echter te ver om te zeggen dat hij van de historisch-dogmatische of een biblisistische bril is overgestapt naar een piëtistische waar de eigen geloofservaring centraal staat. Pinnock is min of meer op een inductieve manier tot zijn megashift gekomen. Deze pelgrimstocht beschrijft hij bijvoorbeeld in The Grace of God… in het hoofdstuk From Augustine to Arminius: a pilgrimage in Theology. Overigens begint hij te zeggen dat de meerderheid van theologen vaak van gedachten verandert.x Hoewel hij in 1971 nog schreef dat ‘onfeilbaarheid (van de Schrift)… de conclusie is van inductief onderzoek naar de leer der Schrift…xi ging hijzelf gebukt onder het deductieve systeem van het Calvinisme dat uitgaat van ‘Geheel de Schrift en wat daaruit logisch kan worden afgeleid’xii. Pinnock is eerst op onderdelen gaan twijfelen aan dat systeem van denken alvorens het geheel te verwerpen. Het eerste onderdeel: de volharding van de heiligen (of: eens gered, altijd gered), raakte voor hem al aan het wankelen in 1970.xiii Volgens Lewis & Lewis hebben filosofen slechts twee basisstructuren voor alle menselijke gedachtenpatronen gevonden: inductief en deductief… onze theologie, zeggen zij, moet passen in het leven van alledag. Geen boer die te maken heeft met het probleem van het kalf-schap (calfhood), alleen met het kalf.xiv In het hoofdstuk Biblical Support for a new Perspective in The Openness of God poneert Richard Rice de stelling dat metaforen een hermeneutische sleutel verschaffen. Dit is zeker een welkome aanvulling op de louter dogmatische benadering maar wel één die we de tijd moeten geven even op ons in te laten werken. Beeldspraak en verhaal staan, samen met de inductieve benadering, dichter bij de werkelijkheid van het leven dan dogma’s.xv In hetzelfde boek geeft Rice ook met name antwoord op bezwaren die kleven aan het gebruik van antropomorfismen.xvi Pinnock past dan ook helemaal in de discussie die momenteel volop aan de gang is.xvii Maar ook eerder hebben bekende schrijvers ons hier al op gewezen.xviii Deze schrijvers komen allemaal uit verschillende hoek. Van Vergadering van Gelovigen tot Pinksteren, Gereformeerd en Oecumenisch en geven een ruime plaats aan de ervaring. Aan een God die niet een Afstandelijke ‘Ik ben die Ik ben’-God is, maar een God die met de mens meetrekt door de geschiedenis. Een interactieve God. Een ‘Ik zal zijn die Ik zijn zal’, of zoals we ook mogen vertalen: ‘ik zal altijd bij je zijn’, Immanuel, God met ons.xix Ook Augustinus kwam vanuit de ervaring (hij hoorde een stem die zei ‘neem en lees’ en betrok dat op de bijbel) tot het lezen van de Schrift. In de pinkster- en evangelische beweging draait het om de ervaring van de wedergeboorte, het hebben van een persoonlijke relatie met God. Het voordeel van Pinnock daarbij is dat hij een model voorstelt waarbij daar rekening mee wordt gehouden. Maar ook hij blijft de Bijbel als de eerste norm zien voor de theologie temidden van de andere bronnen (zoals traditie, verstand, ervaring).xx Voor Pinnock zijn metaforen en verhalen de taal van persoonlijke relaties. Bijbelse historie is echte geschiedenis, niet een schertsvertoning. Het beschrijft oprechte persoonlijke interacties en geen manipulatie… een levende God, die liefdevolle relaties zoekt met zijn schepselen welke open zijn, dynamisch en persoonlijk.xxi Dit verklaart tevens waarom Pinnock zijn ideeën uitlegt aan de hand van beelden zoals dat van een gezin.
Een Open einde God gebruikt geen manipulatieve tactieken omdat Hij waarde hecht aan persoonlijke relaties waar partijen op vrijwillige wijze aan deelnemen. God wil de liefde van echte personen en niet van robots… Liefde, niet vrijheid is waar het om draait. God schiep ons als vrije wezens om liefdevolle relaties mogelijk te maken. Omwille van deze persoonlijke relaties geeft God ons vrijheid en beperkt Hij zijn eigen Almacht om ons ruimte te geven daarop te reageren.xxii Pinnock sluit zich aan bij C.S. Lewis: Almacht betekent macht om alles te doen wat in werkelijkheid mogelijk is, niet om te doen wat niet mogelijk is. Je mag Hem wonderen toeschrijven maar niet zaken die absurd zijn.xxiii Pinnock trekt deze lijn ook door in verband met Gods alwetendheid. God weet alles wat er te weten valt – maar Gods voorkennis gaat niet op voor datgene wat nog niet besloten is.xxiv Net als bij een film ligt Gods script met de wereld wel vast, maar mensen kunnen zelf besluiten er al dan niet een rol in te willen spelen. Vanwege de menselijke vrijheid is God beperkt in Zijn kennis of heeft Hij zichzelf daarin beperkingen opgelegd. Als we in eerdere boeken daarover weinig exegetisch materiaal aantreffen komt dat waarschijnlijk omdat hij vertrekt vanuit uitgangspunten die anderen al uitvoerig onderbouwd hebben.xxv Probleemgebieden, zoals bijvoorbeeld hoe we in dit model om moeten gaan met profetie, behandelt hij in Most Moved Mover (pag. 47 e.v.). In The Openness of God worden, helemaal in Wesleyaanse traditie, theologische, historische, filosofische en praktische bouwstenen aangeleverd voor het Open model. Pinnock zelf gaat minder exegetisch te werk dan wij gewend zijn maar dat past helemaal bij het model waar hij voor staat. Het is alsof je hem tussen de regels door hoort zeggen: ‘ik zou dat wel kunnen, maar anderen hebben dat al gedaan en eigenlijk steekt de Bijbel zo niet in elkaar, dus dan moet je dat ook niet willen’. Zowel de weduwe uit Lukas 18 die recht kwam halen bij de rechter als de Kananese vrouw uit Matteus 15 die een pleidooi hield bij Jezus voor haar zieke dochter, accepteerden geen nee. Zij geloofden in het Open model en Jezus roemde hun geloof.
In direct verband met het Open model staat hoe wij eeuwigheid zien: als afwezigheid van tijd of als tijd zonder einde. Afwezigheid van tijd impliceert dat straks, als God alles in allen zal zijn, we weer terug zijn bij af en dat dit leven op aarde eigenlijk geen zin heeft gehad. Eeuwigheid als tijd zonder einde maakt dat dit leven zin heeft, dat we kunnen meebouwen aan het Hemelse Jeruzalem en daarmee ook aan Gods heerlijkheidxxvi maar ook dat God door de geschiedenis met de mens meetrekt. Dat is ook precies wat God in Jezus met Zijn discipelen gedaan heeft: Hij trok drie jaar lang met ze op en schreef geschiedenis in de Evangeliën! Over dit eeuwigheidsconcept wijdt Pinnock regelmatig in zijn boeken uit. Eeuwigheid als Eeuwig Nu is volgens hem een Grieks-filosofische gedachte afkomstig van de pre-socrates filosoof Parmonidesxxvii en Plotinus en niet de joods-bijbelse.xxviii Geloven dat God handelt in de tijd, maakt Hem niet kleiner. Het limiteert Zijn kennis niet; een God die in staat is nieuwe dingen te scheppen is zeker groter dan een God die dat niet kan. Het limiteert ook Zijn kracht niet; een God die een levend en actief universum regeert zonder daarbij te falen of het overzicht te verliezen is zeker krachtiger dan een God die een of andere geprogrammeerde machine bedient. Een God die met veranderende complexiteiten in real time om kan gaan en er als overwinnaar uit komt is vele malen groter dan één die slechts toeziet op een ingeblikte geschiedenis. Het maakt zijn eeuwigheid, almacht, alwetendheid of alomtegenwoordigheid er niet minder om. Aan geen van Zijn heerlijkheden wordt afbreuk gedaan, geen van zijn eigenschappen geweld aangedaan, goed beschouwd worden ze er inderdaad alleen maar groter op.xxix
Het aanbod bepaalt de keuzemogelijkheid Eén van de knopen die binnen de Pinksterbeweging in ieder geval is doorgehakt is de knoop van de vrije wil. Er wordt in de prediking altijd nadrukkelijk geappelleerd aan het maken van een keuze voor Jezus. Pinnock behandelt dit uitvoerig in zijn boek The Grace of God, The Will of Man. In dit boek worden ook moeilijke daaraan gerelateerde onderwerpen behandeld zoals de relatie tussen de vrije wil en Gods voorkennis. Pinnock schrijft echter ook dat hij veel te danken heeft aan de boeken Life in the Son en Elect in the Son van de baptist dr. Robert Shank.xxx Waar Pinnock de schijn wekt te weinig exegetisch te zijn, is Shank dat juist wel. Dit is vermoedelijk ook een van de uitgangspunten die achter Pinnock schuilgaat en waar we eerst meer kennis van zouden moeten nemen.xxxi Als ik het in mijn eigen woorden kort samen zou vatten zou ik zeggen dat Shank aantoont dat het aanbod de keuzemogelijkheid bepaalt. Met andere woorden of iemand iets wil of kan willen ligt niet aan de persoon zelf maar aan de aanbieder. Als iemand mij 1 ding voorhoudt en mij vervolgens vraagt te kiezen dan is mijn logische antwoord: waartussen? Zo was de wil van de mens ten tijde van de zondeval beperkt tussen het goede en het kwade, het leven konden ze niet kiezen, die weg was afgesneden. We hebben dus vanaf de zondeval een beperkte vrije wil die alleen kan kiezen tussen goed of kwaadxxxii. Door de komst van Christus is er echter een keuzemogelijkheid bijgekomen. Het aanbod van Gods heil is aan allen. Op het moment dat we mensen in de prediking van Jezus Christus en Die gekruisigd het genade-aanbod doen, kunnen ze ervoor kiezen het te ontvangen of af te wijzen.xxxiii Dit genade-aanbod blijft een gave van God en is niet iets dat mensen zelf kunnen verdienen of waar ze zelf in kunnen roemen. Over de uitverkiezing zegt Shank dat niemand persoonlijk is uitverkoren dan Christus alleen. Onze uitverkiezing ligt in Hem besloten.xxxiv Ook de verkiezing van het volk Israël was met het oog op Christus, omdat Hij was uitverkoren werd Israël uitverkoren (om Hem voort te brengen, het zaad van de vrouw). Deze collectieve uitverkiezing moeten we ons echter door geloof persoonlijk eigen maken. Of zoals Ter Linden het uitdrukte bij de huwelijksinzegening van Zkh. Willem-Alexander: ‘je was ervoor bestemd om koning te worden, maar je hebt er uiteindelijk ook zelf voor gekozen…’
Het is de moeite waard om meer inhoudelijk op deze en andere uitgangspunten van Pinnock in te gaan. Ontketende Liefde is geschreven om in duidelijke taal het Goede Nieuws bekend te maken. Ik kan me voorstellen dat sommigen die alleen dit boek lezen, het gevoel hebben ergens een aansluiting te hebben gemist. Een goed begin is The Grace of God… In eerste instantie zal het lezen van Pinnock misschien meer vragen oproepen dan antwoorden geven. Sommige antwoorden kosten misschien wat meer inspanning maar kunnen juist van betere kwaliteit blijken te zijn dan andere…
Ik wil eindigen waar Pinnock zelf mee eindigt: ‘Het Open gezichtspunt is een research-programma, niet een vaststaand model duidelijk op ieder terrein vastgesteld. Het zal tijd kosten om te overwegen hoe we met sommige vragen om moeten gaan en daarin de beste weg te kiezen. Geef het Open gezichtpunt wat tijd om te rijpen; andere modellen hebben eeuwen de tijd gehad. Nadat een aantal stimulerende gedachten zijn geopperd, is het nu tijd om over de gevolgen na te denken…’xxxv
i Renewing the Center, S.J.Grenz, Baker Academic 2000, p. 339 ii De Oogst: De Bijbel, Woord van God of mensenwerk, januari 2002, p. 5 iii Ik spreek, net als Patrick Nullens van het Belgisch Bijbelinstituut, liever van Wesley dan van Arminius, omdat deze laatste in Nederland door sommigen nog steeds met enig vooroordeel bekeken zal worden. iv New Dictionary of Theology, cons.ed. J.I. Packer, Leicester, Inter-Varsity Press, 1988, p.502 v zie bijv. D.Prince, Shaping History through praying and fasting… of A. van der Bijl, En God bedacht zich… en meer recent de video’s Transformations I en Transformations II die laten zien dat door gericht te bidden de geschiedenis van een streek kan veranderen. vi Clarck H. Pinnock, Flame of Love: A Theology of the Holy Spirit, Downers Grove, Ill., InterVarsity, 1996 vii Clarck H. Pinnock, the Scripture Principle, Harper and Row, San Fransisco, 1984 viii Van Til’s stress on the interdependence of biblical doctrines can been seen from the following examples of his reasoning… the providential involvement of God in all created things and events, His all-foreordaining direction of the world (so characteristic of Reformed theology), requires a distinctively Reformed view of Scripture – Gary North in: Foundations of Christian Scholarship, essays in Van Til perspective, Vallecito, Ross House Books, 1976, p.303 x Clarck H. Pinnock Gen. Ed., The Grace of God and the Will of Man, Zondervan Academie Books, Grand Rapids, Michigan 1989, p. 15 xi Clarck H. Pinnock, Biblical Revelation: The Foundation of Christian Theology, Chicago, Moody, 1971, p.74 xii Sommigen zullen – terecht – opmerken dat ik het calvinisme wat veralgemeniseer. Met het calvinisme bedoel ik het systeem van denken dat ontstaan is en verwoord kan worden met het mnemoniek TULIP: Total Depravity of Man, Unconditional Election, Limited Atonement, Irressistable Grace en Perseverance of the Saints. We moeten inderdaad Calvijn niet alles toerekenen wat zijn navolgers hebben bedacht. Calvijn zelf had bijv. een hekel aan speculatie en deductie (!), kenmerkend voor de filosofie van Aristoteles. xiii The Grace of God…: A hole in the dike, p. 17. Zie ook David Pawson, Once Saved, Always Saved?, a study in Perseverance, Hodder and Stoughton, London, 1996. xiv Inductive preaching, Ralph L. Lewis (prof. of preaching en Ph.D in speech) en Gregg Lewis (M.A. in communications), Crossway Books, Westchester, Ill., 1983, p.41. Zij tonen in hun boek aan dat ook Jezus op inductieve wijze onderwees en laten een lijst van 96 bekende predikers (waaronder ook Spurgeon) uit de laatste 20 eeuwen de revue passeren die allen op voornamelijk inductieve manier predikten. Onze moderne tijd lijkt dit te bevestigen. We leren niet meer door een boek van voren naar achteren in zijn geheel uit te lezen maar door koppen van kranten te snellen, TV zenders af te zappen en te surfen van pagina naar pagina via het internet. Zowaar een inductieve (en interactieve) manier van informatievergaring! xv ‘We live our lives in metaphor’, David Buttrick, Homiletic Moves and Structures, SCM Press, London, 1987, p. 123. xvi Van Dale: voorstelling van God, of van andere wezens, in menselijke vormen, met menselijke opvattingen, hartstochten enzovoort. xvii mei nummer 2001 van Soteria, Bijbel en Wetenschap, okt. nov. en dec. 2001, Ellips, jan. 2002, De Oogst, jan. 2002, prof. Graafland in interview ND 13.10.2002, mw. Brouns-Wewerinke in ND 25-01 etc. xviiiZie bijvoorbeeld: Gordon D. Fee e.a. in How to read the Bible for all it s worth, London, Scripture Union, 1986, p.19 // Pomerville, Paul A., The Third Force in Missions, Hendrickson, Massachusetts, USA, 1985 pag. 98 // Randall Arthur in Wisdom Hunter, Questar, Oregon USA – 1991 p. 230 // in Nederland: E. Schillebeeckx, Tussentijds verhaal, H. Nelissen, Bloemendaal 1978, pag. 19 e.v. // Dr. J. van Heerde, Zonde dat er zonde is, Ten Have, Baarn, 1985, pag. 81, 82. // ds. Maris:‘Uiteindelijk is het Woord van God onze maatstaf’, hoor ik iemand zeggen. Maar dan stuiten we meteen al op een paar problemen. Hoe zit het met onze culturele inkleuring van dat Woord? en onze theologische inkleuring? Welke hermeneutische (Schriftverklarende) principes hanteren we? Orthodox of liberaal? Vanuit welke voor-onderstellingen is onze hermeneutiek bepaald? Gaan we uit van evidentialistische- of propositionele apologie? En in hoeverre heeft onze eschatologie invloed op het beoordelen van andermans ideeën of gedragingen. En is de bijbel inderdaad de enige maatstaf? Mogen ervaring en de heilige Geest helemaal geen rol spelen? Wat voor criteria hanteren zij die zeggen dat alleen het Sola Scriptura onze maatstaf mag zijn? xix Zie ook: Clarck H. Pinnock e.a., The Openness of God, InterVarsity Press, Downers Grove, Ill., 1994, p. 106 en Most Moved Mover, p. 64 onderaan. De bekende Ik Ben poster (in het engels I Am) met alle namen van God, heeft juist deze naam, Immanuel, verzuimd te vermelden. xx Clark H. Pinnock, Most Moved Mover, A Theology of Gods Openness, Baker Academic, Grand Rapids Michigan, 2001, p.19 xxi Most Moved Mover, p. 20 xxii Most Moved Mover, p. 45 xxiii C.S.Lewis, The problem of Pain, MacMillan, New York 1998, p.16. Zoals: God kan geen steen maken zo zwaar dat Hij Hem zelf niet op kan tillen. God kan ook niet liegen of het op dezelfde tijd en plaats zowel laten regenen als niet laten regenen. xxiv The Openness of God, p. 123, maar zie hiervoor vooral ook The Glory of God… p. 191-204 xxv zie bijvoorbeeld de uitputtende woordstudie hierover in R.Forster & P. Marston, Gods Strategy in Human History (voorwoord F.F. Bruce), Bethany House Publ. 1973, engelse uitgave Highlands Books, 1989, p. 178 xxvi Pinnock wijst de gedachte van een met de schepping onderling-afhankelijke en altijd mee-veranderende God, zoals in procestheologie, af. zie Openness, p. 93 en p. 138. God is onveranderlijk in Zijn natuur en wezen, maar niet in zijn ervaring, kennis en daden, zie Openness p. 118 xxvii The Openness of God, p. 62 xxviii Zie hierover ook: R.Forster & P. Marston, Gods Strategy in Human History (voorwoord F.F. Bruce), Bethany House Publ. // Dr. Okke Jager, Het eeuwige leven, Kok kampen 1962 // W.A. Partney etc xxixW.A.Pratney, The Nature and Character of God, a Manual of Theology for Thought, Discussion and Twenty-First Century Reformation, Bethany House Publ. Minneapolis, Minnesota, 1988, p. 456. xxx zie bijv. The Grace of God…, p. 29 voetnoot 8. xxxi Het loont zeker de moeite gezien het feit dat Shanks boeken sinds verschijning in resp. 1960 en 1970 tientallen jaren daarna jaarlijkse herdrukken hebben gekend. xxxiiZie ook: The Grace of God…, p. 185 e.v.
Ook moeilijke gedeelten zoals Johannes 6 worden op voortreffelijke wijze verklaard door zowel Shank (Elect in the Son) als G.R.Osborne in het hoofdstuk Soteriology in the Gospel of John in het boek The Grace of God…, p. 243 e.v. Shank e.a. tonen aan de hand van ongeveer 80 NT-passages aan dat ons behoud voorwaardelijk is. Over de klacht dat de Openness theologen Pelagiaan zouden zijn, stond in Christianity Today van 23 april 2001: …that we are "Pelagian." This is false. We, along with the Eastern Orthodox Church, Wesleyans, and Arminians, believe that God grants us the "enabling grace" to come to faith in Christ. Contrary to Gruenler's assertion, we believe no human can initiate salvation. We do affirm that humans have the God-given free will to reject God's grace. Ook Universalisme wordt van de hand gewezen. 33 Zie voor een uitgebreide studie: The Biblical Doctrine of Election, door William G. MacDonald in The Grace of God…, pag. 207 e.v. xxxiii34 Most Moved Mover, p. 179.
|
